دانشگاه رازی آموزش و مدیریت کارآفرینی 2980-9436 4 3 2025 09 23 Identifying and Explaining Factors Influencing the Formation and Development of Tourism Entrepreneurship with a Poverty Alleviation Approach (Case Study: Hajij Village, Uramanat, Kermanshah Province) شناسایی و تبیین عوامل مؤثر بر شکل‌گیری و توسعه کارآفرینی گردشگری با رویکرد فقرزدایی (مورد مطالعه: روستای هجیج اورامانات استان کرمانشاه) 133 159 3671 10.22126/eme.2025.11417.1126 FA شبنم لرستانی گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0009-0001-5886-3808 سهراب دل انگیزان گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0000-0001-8392-1996 بیژن رضایی گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0000-0002-2808-5689 Journal Article 2025 01 09 Despite economic growth in many countries, the non-economic aspects of poverty remain detrimental. Studies indicate that the impacts of entrepreneurship development in tourism are categorized into three aspects: economic, socio-cultural, and environmental. Proper implementation leads to a comprehensive impact on reducing multidimensional poverty among residents. The objective of the present study is to investigate the effects of tourism entrepreneurship on increasing employment and reducing poverty in the village of Hajjij, Paveh County, Uramanat region of Kermanshah Province. The research approach is qualitative, and the research method used is in-depth expert content analysis. The data used in this study were collected through three methods: secondary data from published statistical sources or reputable scientific journals, in-depth expert interviews with a selected group of 16 scientific and operational experts in the field, and direct local observation and immersion alongside the villagers, accompanied by interviews and gathering their opinions without creating sensitizing conditions that could affect the research. The data obtained from the interviews were analyzed using MAXQDA₂₀₂₂ software. The most important research results indicate that the factors influencing the facilitation and formation of entrepreneurship in the field of tourism with a pro-poor approach include creating pro-poor tourism capacities, education and empowerment, infrastructure development, provision of facilities by relevant institutions, laws and regulations, access (land ownership, market), expansion of participation in tourism, establishment of research and development institutions, and formulation of pro-poor tourism strategies. The present research can be used as a decision-making tool by relevant decision-makers, entrepreneurs, policymakers, the General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism, and other centers and forums related to tourism activities. با وجود رشد اقتصادی در بسیاری از کشورها، هنوز جنبه‌های غیرِ اقتصادی فقر، خسارت‌بار است. مطالعات نشان می‌دهد تأثیرات توسعه کارآفرینی در گردشگری به سه جنبه اقتصادی، اجتماعی - فرهنگی و زیست‌محیطی تقسیم‌بندی می‌شود و اجرای صحیح آن، سبب تأثیر جامع در کاهش فقر چندبعدی ساکنان می‌شود. هدف از انجام این پژوهش، بررسی اثرات کارآفرینی گردشگری در افزایش اشتغال و کاهش فقر در روستای هجیج از توابع شهرستان پاوه و منطقه اورامانات استان کرمانشاه است. رویکرد انجام پژوهش کیفی و روش پژوهش مورد استفاده، تحلیل محتوای عمیق کارشناسی بوده است. داده‌های مورد استفاده این مطالعه از سه روش جمع‌آوری شده‌اند. بخشی به‌صورت داده‌های دست دوم از منابع منتشر شده آماری یا مجلات معتبر علمی، بخشی به‌صورت مصاحبه عمیق کارشناسی با گروهی 16 نفره منتخب از کارشناسان خبره علمی و عملیاتی این حوزه و بخش دیگر نیز به‌صورت مشاهده مستقیم محلی و زیستِ حضوری در کنار مردم روستا همراه با مصاحبه و اخذ نظرات آن‌ها بدون ایجاد شرایط حساس‌کننده مؤثر بر پژوهش انجام شد. داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها به‌وسیله نرم‎‌افزار مکس‌کیودا نسخه 2022 تحلیل شد. مهم‌ترین نتایج پژوهش نشان می‌دهند که عوامل مؤثر بر تسهیل و شکل‌گیری کارآفرینی در حوزه گردشگری با رویکرد فقرزدایی، شامل ایجاد ظرفیت‌های گردشگری حامی فقرا، آموزش و توانمندسازی، توسعه زیرساخت‌ها، ارائه تسهیلات از سوی نهادهای مرتبط، قوانین و مقررات، دسترسی‌ها (مالکیت زمین، بازار)، گسترش مشارکت در گردشگری، راه‌اندازی مؤسسه‌های تحقیق و توسعه، و تدوین استراتژی‌‌های گردشگری فقرزدا است. پژوهش حاضر می‌تواند به‌عنوان ابزاری برای تصمیم‌گیریِ تصمیم‌گیرندگان ذی‌ربط، کارآفرینان، سیاست‌گذاران، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و سایر مراکز و مجامع مرتبط با فعالیت‌های گردشگری مورد استفاده قرار گیرد. https://eme.razi.ac.ir/article_3671_98eb0b34f4e7e3e427aaee791285f8ed.pdf