دانشگاه رازی آموزش و مدیریت کارآفرینی 2980-9436 5 1 2026 03 21 Identifying Artificial Intelligence Challenges in the Development of the Entrepreneurial Ecosystem of Lean Startups: A Qualitative Study شناسایی چالش‌های هوش مصنوعی در توسعه زیست‌بوم کارآفرینانه استارتاپ‌های ناب: یک مطالعه کیفی 47 66 4030 10.22126/eme.2025.12346.1187 FA بیژن رضایی گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0000-0001-8753-5136 هدا نجف پور گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0000-0002-9826-9512 زهره کهریزی گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0009-0006-5078-487X Journal Article 2025 06 21 Artificial intelligence, as a key driver in the development of startup ecosystems, helps them grow sustainably by improving internal processes, accelerating innovation, and providing advanced solutions. This technology also plays an important role in increasing customer satisfaction through data analysis and optimizing decision-making. The purpose of the present study is to design a lean startup ecosystem development model using artificial intelligence. This study was conducted with an applied purpose, a qualitative approach, and a content analysis method. The statistical population of this study consisted of 12 experts in the field of artificial intelligence and faculty members of universities in Kermanshah province. In addition, purposive sampling and snowball sampling were used to identify experts and experts. Data were also collected through interviews with experts. Coding with the content analysis method was used to analyze the data. The research findings showed that the development factors affecting decision-making processes in startups are categorized into 43 basic themes, 8 organizing themes, and 3 overarching themes, including: infrastructure and technology factors, management and decision-making factors, and culture-building factors. This research shows how the lean startup ecosystem can help improve decision-making processes, increase transparency and accountability, and ultimately promote efficiency and innovation, and a deeper understanding of development factors is influential in providing practical solutions and effective policies for the optimal use of artificial intelligence. نقش روزافزون هوش مصنوعی در ارتقای کارایی و سرعت رشد استارتاپ‌های ناب، ضرورت شناسایی موانع مؤثر بر این فرایند را دوچندان کرده است. این پژوهش به‌منظور شناسایی چالش‌های هوش مصنوعی در توسعه زیست‌بوم کارآفرینانه استارتاپ‌های ناب و با هدف کاربردی، رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شده‌ است. جامعه آماری این پژوهش عبارتند از 12 نفر از متخصصین در حوزه هوش مصنوعی و اعضای هیأت علمی دانشگاه‌های استان کرمانشاه.  به‌منظور شناسایی خبرگان و صاحب‌نظران از روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی بهره گرفته شده است. داده‌های مورد نیاز نیز از طریق مصاحبه با خبرگان گردآوری گردید. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها، از کدگذاری با روش تحلیل مضمون استفاده شد. همچنین، پایایی داده‌ها با استفاده از ضریب کاپای کوهن (0.75) در توافق دو کدگذار تأیید شد و روایی نتایج نیز از طریق استراتژی حساسیت پژوهشگر، تأیید خبرگان و رویکرد کثرت‌گرایی در گردآوری و ارزیابی داده‌ها تضمین گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد، چالش‌های هوش مصنوعی در فرآیندهای تصمیم‌گیری استارتاپ‌ها در قالب ۴۳ مضمون پایه، ۸ مضمون سازمان‌دهنده و ۳ مضمون فراگیر قابل دسته‌بندی است. این چالش‌ها شامل ضعف در زیرساخت‌های فناورانه و داده‌محور، ناکارآمدی ساختاری، کمبود نیروی متخصص و موانع حقوقی و مالی در زیست‌بوم استارتاپی می‌شود. این پژوهش با شناسایی چالش‌های کلیدی هوش مصنوعی در توسعه زیست‌بوم استارتاپ‌های ناب، زمینه فهم عمیق‌تری از موانع پیشِ ‌رو را فراهم آورده و می‌تواند در ارائه راهکارهای عملی و تدوین سیاست‌های مؤثر جهت غلبه بر این چالش‌ها و بهره‌برداری بهینه از قابلیت‌های هوش مصنوعی نقش مهمی ایفا کند.