دانشگاه رازی آموزش و مدیریت کارآفرینی 2980-9436 مقالات آماده انتشار 2026 08 17 A Comparative Analysis of Formalization Pathways in Family Entrepreneurship: Interactions Between Socio-emotional and Institutional Logics تحلیل مقایسه‌ای مسیرهای رسمی‌سازی در کسب‌وکارهای خانوادگی: تعامل منطق‌های اجتماعی–عاطفی و نهادی 4421 10.22126/eme.2026.13892.1323 FA سمانه نامی دانشگاه تهران 0009-0001-0908-7048 فرشته همدانچی گروه کسب‌وکار جدید، دانشکده کارآفرینی، دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0000-0000-0022 سید فائزه غمخواری گروه کسب‌وکار جدید، دانشکده کارآفرینی، دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0000-0000-0021 مرتضی اکبری دانشیار گروه کارآفرینی فناورانه دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران 0000-0001-5215-3349 Journal Article 2026 05 16 The formalization of structures and managerial systems is one of the fundamental challenges facing family firms along their growth and development trajectory. Despite its importance, the existing literature has largely focused on the presence or absence of formal procedures, paying limited attention to the processual and comparative analysis of formalization pathways. his study aims to explain how different formalization pathways emerge in family businesses. To achieve this objective, it adopts a comparative case study approach and employs the Gioia methodology for data analysis, comparing two family businesses. The theoretical framework is grounded in the socio‑emotional wealth perspective and institutional theory, drawing on agency and stewardship theories to explain differences in governance logics, and on the resource‑based view to analyze how relational resources are transformed into organizational capabilities. The findings indicate that formalization in family firms does not follow a linear or homogeneous path. Rather, it is shaped by the interaction between the family’s socio‑emotional logic and external institutional pressures, leading to two distinct trajectories: a trust‑based evolutionary path and a control‑oriented designed path. In the first trajectory, formalization emerges gradually in alignment with stewardship logic, whereas in the second trajectory, agency concerns and external legitimacy pressures drive the more rapid and structured implementation of formal mechanisms. The results further show that formalization can convert family social capital into sustainable organizational capabilities, provided that it remains aligned with the family’s identity logics. By redefining formalization as a socio‑institutional process, this study contributes theoretically to the family business and human resource management literature and offers important managerial implications for designing formal systems in family‑based contexts. رسمی‌سازی ساختارها و نظام‌های مدیریتی یکی از چالش‌های اساسی کسب‌وکارهای خانوادگی در مسیر رشد و توسعه است. باوجود اهمیت این موضوع، ادبیات موجود عمدتاً بر وجود یا عدم وجود رویه‌های رسمی تمرکز کرده و به تحلیل فرآیندی و مقایسه‌ای مسیرهای رسمی‌سازی کمتر پرداخته است. این پژوهش باهدف تبیین چگونگی شکل‌گیری مسیرهای متفاوت رسمی‌سازی در دو کسب‌وکار خانوادگی، از رویکرد مطالعه موردی مقایسه‌ای روش تحلیل مبتنی بر جیویا استفاده می‌کند و دو کسب‌وکار خانوادگی را با هم مقایسه می‌کند. چارچوب نظری پژوهش بر پایه رویکرد ثروت اجتماعی -عاطفی و نظریه نهادی بنا شده و از نظریه نمایندگی و سرپرستی برای تبیین تفاوت منطق‌های حکمرانی و از دیدگاه مبتنی بر منابع برای تحلیل تبدیل منابع رابطه‌ای به قابلیت‌های سازمانی بهره می‌گیرد. یافته‌ها نشان می‌دهد رسمی‌سازی درکسب‌وکار‌های خانوادگی یک و همگن نیست، بلکه تحت تأثیر تعامل میان منطق اجتماعی -عاطفی خانواده و فشارهای نهادی بیرونی، به دو مسیر متمایز منجر می‌شود: مسیر تکاملی مبتنی بر اعتماد و مسیر طراحی‌شده مبتنی بر کنترل. در مسیر نخست، رسمی‌سازی به‌صورت تدریجی و در امتداد منطق سرپرستی شکل می‌گیرد، درحالی که در مسیر دوم، نگرانی‌های نمایندگی و فشارهای مشروعیت بیرونی به استقرار سازوکارهای رسمی سریع‌تر و ساختاریافته‌تر منجر می‌شود. همچنین نتایج نشان می‌دهد رسمی‌سازی می‌تواند سرمایه اجتماعی خانوادگی را به قابلیت‌های سازمانی پایدار تبدیل کند، مشروط بر آنکه با منطق‌های هویتی خانواده همسو باشد. این پژوهش با بازتعریف رسمی‌سازی به‌عنوان فرآیندی اجتماعی -نهادی، به ادبیات کسب‌وکارهای خانوادگی و مدیریت منابع انسانی سهم نظری ارائه می‌کند و پیامدهای مدیریتی مهمی برای طراحی نظام‌های رسمی در بسترهای خانوادگی پیشنهاد می‌دهد.