تأثیر پژوهش‌های دانشگاهی و زیست‌بوم نوآوری بر کارآفرینی فناورانه با تأکید بر کارآفرینی دانشگاهی

جابری, معصومه; سبحانی, سید محمد جواد; جمشیدی, امید

doi:10.22126/eme.2025.13017.1235

تأثیر پژوهش‌های دانشگاهی و زیست‌بوم نوآوری بر کارآفرینی فناورانه با تأکید بر کارآفرینی دانشگاهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

² گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

10.22126/eme.2025.13017.1235

چکیده

کارآفرینی فناورانه به عنوان فرایندی که فرصت‌ها را شناسایی کرده و دسترسی به منابع را برای کسب‌وکارهای فناورانه فراهم می‌کند، از طریق تقویت کارآفرینی دانشگاهی، موجب افزایش رقابت و بهره‌وری و خلق ارزش می‌شود. این پژوهش با استفاده از پژوهش‌های دانشگاهی و زیست‌بوم نوآوری به توسعه کارآفرینی فناورانه می‌پردازد و به‌ویژه بر نقش میانجی کارآفرینی دانشگاهی تمرکز دارد. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران و صاحبان ۲۰۰ هسته و واحد فناور در دانشگاه‌های کشاورزی خوزستان، ساری و گرگان بود که از میان آن‌ها ۱۲۷ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها از طریق یک پرسشنامه محقق‌ساخته برخط و با تأیید روایی محتوایی توسط اساتید گروه ترویج و آموزش کشاورزی گردآوری شد. پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی (CR) و میانگین واریانس استخراج‌شده (AVE) تأیید شد. همچنین، روایی تشخیصی با معیار فورنل-لارکر و نسبت یگانه دوگانه (85/0HTMT<) ارزیابی گردید که کفایت مدل را نشان داد. تحلیل‌های توصیفی در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 انجام پذیرفت، در حالی که مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) در نرم‌افزار Smart PLS نسخه 3 اجرا شد. یافته‌های این پژوهش نشان داد که پژوهش‌های دانشگاهی و زیست‌بوم نوآوری بر کارآفرینی دانشگاهی و کارآفرینی فناورانه تأثیر مثبت و معنی‌داری دارند. علاوه‌ بر این کارآفرینی دانشگاهی نقش حیاتی در توسعه کارآفرینی فناورانه ایفا می‌کند. از این‌رو، برای افزایش اثربخشی تبدیل دانش به ثروت، ضروری است پژوهش‌های دانشگاهی با نیازهای فناورانه جامعه و صنعت همسو شوند و زیرساخت‌های قانونی و مالی مراکز رشد تقویت گردد. همچنین، الزامی شدن آموزش کارآفرینی در کلیه رشته‌های دانشگاهی برای توانمندسازی دانشگاهیان در جهت تجاری‌سازی فناوری پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها