تحلیل مضمون موانع توسعه صنعتی و تجاری‌سازی داروهای گیاهی در ایران با رویکرد کارآفرینی و اشتغال‌پذیری

پژوهان, ایوب; افتخاری, مهدیه; جهانبانی, پروین

doi:10.22126/eme.2025.12932.1226

تحلیل مضمون موانع توسعه صنعتی و تجاری‌سازی داروهای گیاهی در ایران با رویکرد کارآفرینی و اشتغال‌پذیری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

² مرکز تحقیقات علوم دارویی، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.

³ کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.

10.22126/eme.2025.12932.1226

چکیده

در دهه های اخیر با مشاهده ی عوارض جانبی داروهای صناعی و شیمیایی، تمایل به مصرف داروهای گیاهی، روند افزایشی پیدا کرده است؛ به گونه ای که قرن بیست ویکم را قرن استفاده از داروهای گیاهی نام نهاده اند. با توجه به تغییر رویکرد جهانی در سیستم های مراقبت های بهداشتی و درمانی، بازار جهانی داروهای گیاهی با سرعت چشمگیری رشد کرده است و از نظر اقتصادی و تجاری سازی اهمیت فراوانی دارند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی موانع توسعه صنعت و تجاری سازی داروهای گیاهی در ایران و ارائه راهبردهایی جهت رفع این موانع انجام شد. روش پژوهش، کیفی‌ و از نوع تحلیل مضمون بود. جامعه مورد مطالعه را خبرگان دانشگاهی و صنعتی تشکیل داد. معیار تعیین حجم نمونه، قاعده اشباع نظری بود که در مصاحبه 13 حاصل گشت. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق بود. داده های گردآوری شده با استفاده از روش کدگذاری باز و فرایند شش مرحله ای براون و کلارک، مورد تحلیل قرار گرفت. روایی، اعتباربخشی، صحت و استحکام داده‌های پژوهش، با استفاده از معیارهای چهارگانه لینکلن و گوبا، مورد تأیید قرار گرفت. پایایی پژوهش نیز، با استفاده از روش پایایی بازآزمون هولستی، مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که موانع توسعه صنعت داروهای گیاهی در ایران شامل 140 مضمون پایه، 27 مضمون سازمان‌دهنده و 9 مضمون فراگیر است. مضامین فراگیر عبارتند از موانع اقتصای و سرمایه گذاری، موانع قانونی و سیاستگذاری، موانع آموزشی و فرهنگی، موانع کارآفرینی و اشتغالپذیری، موانع سیاسی و تحریم، موانع زیرساختی و تسهیلگری، موانع استانداردسازی، کنترل کیفی و ایمنی، موانع زیست محیطی و موانع بازاریابی و فروش. نتایج این پژوهش می تواند به کارآفرینان، مدیران و سیاستگذاران صنعت داروهای گیاهی در راستای سیاستگذاری اثربخش و رفع موانع توسعه و تجاری سازی این صنعت یاری رساند.

کلیدواژه‌ها