تبیین جهت‌گیری کارآفرینانه دانشجویان کشاورزی بر اساس قابلیت‌های شناختی با رویکرد ترکیبی مدل‌سازی معادلات ساختاری و شبکه عصبی مصنوعی

سبحانی, سید محمد جواد; پاینده پور, نگین; جابری, معصومه

doi:10.22126/eme.2026.13692.1289

تبیین جهت‌گیری کارآفرینانه دانشجویان کشاورزی بر اساس قابلیت‌های شناختی با رویکرد ترکیبی مدل‌سازی معادلات ساختاری و شبکه عصبی مصنوعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

² گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

10.22126/eme.2026.13692.1289

چکیده

پژوهش حاضر با روشی نوین به بررسی نقش مؤلفه‌های شناختی شامل قابلیت شناسایی فرصت، خلاقیت کارآفرینانه و قابلیت مدیریت ریسک در چارچوب مدل‌های رفتاری پرداخته است تا قدرت تبیین جهت‌گیری کارآفرینانه فردی در میان دانشجویان کشاورزی مورد سنجش قرار گیرد. بدین منظور، داده‌های گردآوری شده از شرکت‌کنندگان در دوره های کارآفرینی مرکز رشد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان در قالب بوت کمپ، با بهره‌گیری از روش‌شناسی ترکیبی مدل‌سازی معادلات ساختاری (PLS-SEM) و شبکه عصبی مصنوعی (ANN) تحلیل شد. یافته‌های پژوهش، نقش محوری خلاقیت کارآفرینانه را به عنوان قدرتمندترین پیش‌بین جهت‌گیری کارآفرینی دانشجویان تأیید کردند. همچنین نتایج حاصل از تحلیل ماتریس اهمیت-عملکرد (IPMA) نشان داد که اگرچه قابلیت شناسایی فرصت از عملکرد مطلوبی برخوردار است، اما تقویت مهارت‌های مدیریت ریسک برای تثبیت ذهنیت کارآفرینانه دانشجویان ضرورتی اجتناب‌ناپذیر دارد. نتایج تجزیه و تحلیل شبکه عصبی با تأیید روابط غیرخطی، دقت پیش‌بینی مدل را در تبیین جهت‌گیری کارآفرینانه دانشجویان افزایش داد و برتری این روش ترکیبی را در غلبه بر محدودیت‌های روش‌های خطی سنتی به اثبات رساند. در نهایت، این پژوهش نشان داد که با توجه به اهمیت راهبردی شایستگی‌های شناختی، دانشگاه‌ها و مراکز رشد باید در طراحی واحدهای آموزشی خود بر بهبود مجموعه مهارت‌های حل مسئله و تقویت تاب‌آوری ذهنی دانشجویان تمرکز نمایند. پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران آموزشی با تسهیل مسیر انتقال دانش به بازار و تمرکز بر مربی‌گری تخصصی، به‌ویژه برای دانشجویان مناطق کمتر توسعه‌یافته، شکاف‌های عملکردی را مرتفع ساخته و بستر لازم را برای شکل‌گیری نسل جدیدی از کارآفرینان نوآور در زیست‌بوم کشاورزی فراهم آورند.

کلیدواژه‌ها