طراحی چارچوبی برای ارتقاء تاب‌آوری در کسب‌وکارهای کوچک و متوسط: مرور چتری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه مدیریت کسب‌وکار، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی چارچوبی مفهومی برای تقویت تاب‌آوری کسب‌وکارهای کوچک و متوسط در محیط‌های پرتلاطم انجام شده است؛ بنگاه‌هایی که به‌دلیل محدودیت‌های ساختاری، منابع محدود و مواجهه مستمر با بحران‌های اقتصادی، سیاسی، تحریم‌ها و بلایای طبیعی، بیش از سایر سازمان‌ها در معرض آسیب‌پذیری قرار دارند. با وجود توسعه ادبیات مرتبط، پراکندگی مفهومی و فقدان یک الگوی جامع و عملیاتی، ضرورت انجام پژوهشی یکپارچه را برجسته ساخته است. این مطالعه با رویکردی کاربردی و با بهره‌گیری از روش کیفی مرور چتری، به سنتز نظام‌مند یافته‌های مطالعات مروری پیشین پرداخته است. داده‌ها بر اساس دستورالعمل PRISMA و از طریق پایگاه‌های Scopus و Web of Science گردآوری شد و تنها مقالات Q1 و Q2 منتشرشده در بازه زمانی 2021 تا اوت 2025 انتخاب گردید که در نهایت 20 مطالعه مروری واجد شرایط تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش سنتز تماتیک و از طریق کدگذاری استقرایی، استخراج تم‌های توصیفی و توسعه تم‌های تحلیلی انجام گرفت. یافته‌ها به شناسایی هفت بعد کلیدی شامل تحول دیجیتال، تعالی عملیاتی و توسعه قابلیت‌ها، مدیریت ارتباطات و تعاملات، مدیریت راهبردی، مدیریت منابع، مدیریت ریسک و تداوم کسب‌وکار، و نوآوری و کارآفرینی منجر شد که به‌صورت پویا و درهم‌تنیده، سازوکار تاب‌آوری را شکل می‌دهند. این ابعاد نشان می‌دهند که تاب‌آوری پدیده‌ای چندبعدی و حاصل تعامل مستمر قابلیت‌های فناورانه، عملیاتی، ارتباطی، راهبردی، منابعی، ریسکی و نوآورانه است و اتکای صرف به یک بعد برای مواجهه با بحران‌ها ناکافی است. چارچوب پیشنهادی ضمن کاهش پراکندگی نظری، دلالت‌های کاربردی مهمی برای مدیران و سیاست‌گذاران فراهم کرده و بر ضرورت آزمون تجربی آن در بسترهای واقعی، به‌ویژه در اقتصادهای پرتلاطم، تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 30 اردیبهشت 1405
  • تاریخ دریافت: 27 فروردین 1405
  • تاریخ بازنگری: 15 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش: 30 اردیبهشت 1405