ارائه الگوی توسعه کسب‌وکار شرکت‌های کوچک و متوسط در شرایط بحران‌ها و تکانه‌های اقتصادی

حسنی سعادت, حجت; غیاثی, مجتبی

doi:10.22126/eme.2026.13593.1287

ارائه الگوی توسعه کسب‌وکار شرکت‌های کوچک و متوسط در شرایط بحران‌ها و تکانه‌های اقتصادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دانش آموخته دانشکده مهندسی صنایع و مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود

² دانشیار، دانشکده مهندسی صنایع و مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود

10.22126/eme.2026.13593.1287

چکیده

هدف این پژوهش ارائه الگوی توسعه کسب‌وکار شرکت‌های کوچک و متوسط در شرایط بحرانی است. پس از مرور ادبیات و شناسایی الگوهای رایج کسب‌وکار، میزان تأثیرپذیری این الگوها از تکانه‌های اقتصادی با استفاده از روش دلفی و مشورت با خبرگان دانشگاهی و فعالان کسب‌وکارهای کوچک بررسی شد و سپس با مدل‌سازی معادلات ساختاری و توزیع پرسشنامه میان شرکت‌های کوچک و متوسط صنایع غذایی شهرک صنعتی طوس (استان خراسان رضوی)، میزان اثرپذیری متغیرها ارزیابی گردید. یافته‌ها حاکی از آن است که از ۱۰۷ مؤلفه مؤثر در قالب ۱۱ شاخص، در نهایت ۸ شاخص «توانایی مدیریتی»، «بازاریابی و فروش»، «تولید و عملیات»، «تحقیق و توسعه»، «منابع مالی»، «فناوری و نوآوری»، «منابع انسانی» و «خط‌مشی و سیاستگذاری» به عنوان متغیرهای الگوی نهایی تأیید شدند که در میان آنها متغیرهای تولید و عملیات، منابع انسانی و توانایی مدیریتی به ترتیب از وضعیت مناسب‌تری برخوردارند. نتیجه‌گیری تحقیق در چهار سطح کارکنان، شرکت، صنعت و ستاد ارائه شده است: در سطح کارکنان، توسعه ذهنی و مادی نیروی انسانی و تبیین مزایای کسب‌وکار توسط مدیریت ارشد ضروری است؛ در سطح شرکت، ایجاد ظرفیت‌های داخلی برای مواجهه با بحران؛ در سطح صنعت، توجه به تعامل با مشتریان، رصد رقبا و مدیریت زنجیره تأمین؛ و در سطح ستاد، لزوم خط‌مشی‌گذاری بخش عمومی در محورهای تنظیم‌گری، تسهیل‌گری و حمایتی با تمرکز ویژه بر کسب‌وکارهای کوچک و متوسط که آسیب‌پذیرترین نسبت به تحولات محیطی هستند. این الگوی جامع می‌تواند به سیاستگذاران، فعالان اقتصادی و پژوهشگران حوزه کسب‌وکار در جهت توسعه پایدار و تاب‌آوری شرکت‌های کوچک و متوسط یاری رساند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات