رسمیسازی ساختارها و نظامهای مدیریتی یکی از چالشهای اساسی کسبوکارهای خانوادگی در مسیر رشد و توسعه است. باوجود اهمیت این موضوع، ادبیات موجود عمدتاً بر وجود یا عدم وجود رویههای رسمی تمرکز کرده و به تحلیل فرآیندی و مقایسهای مسیرهای رسمیسازی کمتر پرداخته است. این پژوهش باهدف تبیین چگونگی شکلگیری مسیرهای متفاوت رسمیسازی در دو کسبوکار خانوادگی، از رویکرد مطالعه موردی مقایسهای روش تحلیل مبتنی بر جیویا استفاده میکند و دو کسبوکار خانوادگی را با هم مقایسه میکند. چارچوب نظری پژوهش بر پایه رویکرد ثروت اجتماعی -عاطفی و نظریه نهادی بنا شده و از نظریه نمایندگی و سرپرستی برای تبیین تفاوت منطقهای حکمرانی و از دیدگاه مبتنی بر منابع برای تحلیل تبدیل منابع رابطهای به قابلیتهای سازمانی بهره میگیرد. یافتهها نشان میدهد رسمیسازی درکسبوکارهای خانوادگی یک و همگن نیست، بلکه تحت تأثیر تعامل میان منطق اجتماعی -عاطفی خانواده و فشارهای نهادی بیرونی، به دو مسیر متمایز منجر میشود: مسیر تکاملی مبتنی بر اعتماد و مسیر طراحیشده مبتنی بر کنترل. در مسیر نخست، رسمیسازی بهصورت تدریجی و در امتداد منطق سرپرستی شکل میگیرد، درحالی که در مسیر دوم، نگرانیهای نمایندگی و فشارهای مشروعیت بیرونی به استقرار سازوکارهای رسمی سریعتر و ساختاریافتهتر منجر میشود. همچنین نتایج نشان میدهد رسمیسازی میتواند سرمایه اجتماعی خانوادگی را به قابلیتهای سازمانی پایدار تبدیل کند، مشروط بر آنکه با منطقهای هویتی خانواده همسو باشد. این پژوهش با بازتعریف رسمیسازی بهعنوان فرآیندی اجتماعی -نهادی، به ادبیات کسبوکارهای خانوادگی و مدیریت منابع انسانی سهم نظری ارائه میکند و پیامدهای مدیریتی مهمی برای طراحی نظامهای رسمی در بسترهای خانوادگی پیشنهاد میدهد.
)