آموزش تربیت‌بدنی در مدارس؛ مبنایی برای ایجاد نگرش کارآفرینانه در دانش‌آموزان

این پژوهش با هدف بررسی نقش آموزش تربیت‌بدنی در مدارس با رویکرد ارتقای نگرش کارآفرینانه در دانش‌آموزان انجام شد. مطالعه حاضر با بهره‌گیری از رویکرد ترکیبی کیفی و کمی، به شناسایی مؤلفه‌های کلیدی آموزش تربیت‌بدنی مبتنی بر کارآفرینی و بررسی تأثیر آن‌ها بر نگرش کارآفرینانه دانش‌آموزان پرداخت. در بخش کیفی، از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند با معلمان تربیت‌بدنی (20 نفر) دارای تجربه و تخصص در شهرستان نجف‌آباد اصفهان، داده‌ها گردآوری و با روش تحلیل مضمون در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که مضامین اصلی شناسایی‌ شده شامل توسعه نگرش و انگیزه کارآفرینانه، پرورش مهارت‌های خلاق و استراتژیک، تقویت انعطاف‌پذیری و مدیریت چالش‌ها، و توسعه ارزش‌های حرفه‌ای و اجتماعی بودند که در قالب تم‌های محوری (10 مضمون) و 33 کدباز دسته‌بندی شدند. در بخش کمی، با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر مضامین کیفی و پرسشنامه استاندارد لینن و چن، داده‌ها از دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول در همان منطقه (256 نفر نمونه) جمع‌آوری و با روش حداقل مربعات جزئی در نرم‌افزار اسمارت پی ال اس  تحلیل شدند. نتایج کمی تأیید کرد که تمامی مضامین اصلی  مانند تقویت خودباوری، مدیریت هیجانات و نوآوری تأثیر معناداری بر نگرش کارآفرینانه دانش‌آموزان دارند، به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند تقویت خودباوری، مدیریت هیجانات و نوآوری. شاخص‌های برازش مدل، از جمله ریشه میانگین مربعات باقیمانده استاندارد و شاخص برازش هنجار شده، نشان‌دهنده برازش مناسب مدل بودند. این یافته‌ها با ادبیات موجود در زمینه یادگیری تجربی و نقش فعالیت‌های ورزشی در پرورش مهارت‌های نرم همخوانی دارد و بر ظرفیت ورزش و تربیت‌بدنی به‌عنوان ابزاری مبنایی و قوی برای آموزش غیرِ مستقیم و اثربخش مفاهیم کارآفرینی تأکید می‌کند. پژوهش حاضر پیشنهاد می‌کند که برنامه‌های درسی تربیت‌بدنی و ورزش با ادغام فعالیت‌های تجربی هدفمند، مانند فعالیت‌های گروهی پروژه‌های تیمی و بازی‌های مبتنی بر حل مسأله، بازطراحی شوند تا نگرش کارآفرینانه در دانش‌آموزان تقویت شود. همچنین، برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای معلمان تربیت‌بدنی جهت پیاده‌سازی این رویکرد توصیه می‌شود.